Yfirlit búvélaprófana árið 1988
JÖLA – áburðardreifari
Skýrsla nr. 575
Gerð: Jöla 110. Framleiðandi: Jöla Maskinfabrik, Brædstrup, Danmörku. Innflytjandi: Boði h.f., Hafnarfirði.
YFIRLIT
Áburðardreifarinn Jöla 110 var reyndur af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins árið 1987 og notaður alls við dreifingu á um 16 tonnum af áburði.
Áburðardreifarinn er þyrildreifari með tveimur dreifiskífum, tengdur á þrítengi dráttarvélar og knúinn frá aflúttaki hennar. Rúmar hann um 1,14 m3 af áburði (um 1 tonn). Dreifarinn er fremur hábyggður og getur hleðsla hans af þeim ástæðum verið nokkuð erfið. Fullhlaðinn rýrir hann framþunga stórra dráttarvéla verulega, svo nauðsynlegt er að þyngja þær aukalega að framan. Við dreifingu á grófkorna áburði (Græði 7) var jafnleiki dreifingar viðunandi góður við hæfilega skörun dreififerða. Mikilvægt er að dreifiskífurnar séu í réttri hæð svo og að hraði aflúttaks sé réttur. Jöfnust dreifing fékkst við 13-15 m vinnslubreidd og einnig væri hún undir 10 m miðað við hliðarstillingu A5. Stilla má dreifimagn með viðhlítandi nákvæmni. Einnig má stjórna dreifibreidd nokkuð með hliðarstillingum og dreifa til annarrar hliðar sé lokað fyrir aðra dreifiskífuna. Sigti er í áburðargeymi dreifarans svo ekki er hætta á að áburðarkögglar hindri aðrennsli að dreifiskífum. Dreifarinn er fremur auðveldur í daglegu viðhaldi og hreinsun, því auðvelt er að velta áburðargeymi aftur um 90o ofan af dreifibúnaði. Dreifibúnaðurinn er úr áli og því laus við ryðmyndun. Eigi varð bilana vart á reynslutímanum, sem var fremur skammur.
M.F. - dráttarvél
Skýrsla nr. 576
Gerð: Massey-Ferguson 360. Framleiðandi: Massey Ferguson Manufacturing Ltd., England. Innflytjandi: Búnaðardeild Sambandsins, Reykjavík.
YFIRLIT
Dráttarvélin Massey-Ferguson 360 var reynd af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins, sumarið 1987. Hún var notuð við ýmis bústörf, alls um 177 klst. Vegna skorts á mælibúnaði eru tölur um orku, eldsneytiseyðslu, afköst og lyftigetu vökvakerfis o.fl. unnar úr erlendum prófunarskýrslum. Dráttarvélin er með drif á afturhjólum og vegur 2,3 tonn. Hámarksafl vélar mælt á aflúttaki er 34,4 kW (46,7 hö) við 2250 sn/mín en mesta snúningsvægi mótors er 187 Nm við 1450 sn/mín. Við staðlaðan aflúttakshraða (450 sn/mín) skilar mótor 33.2 kW (45.1 hö) á tengidrifi.
Vélin reyndist gangörugg og fremur sparneytin, eyðslan oft á bilinu 250-377 g/kWt. Gírkassi hefur fjögur samhæfð hraðastig áfram og eitt afturábak. Einnig hátt og lágt drif, þannig að alls eru 8 hraðastig áfram og 2 afturábak. Gerð og afstaða dráttar- og tengibúnaðar er innan þeirra marka sem alþjóðlegur staðall kveður á um (ISO). Vökvakerfið hefur bæði stöðustillingu og sjálfvirka átaksstillingu. Lyftigeta á þrítengibeisli er allt að 19,8 kN. Ökumannshúsið er vandað og uppfyllir öryggiskröfur. Upphitunar- og loftræstibúnaður í húsi vann á fullnægjandi hátt. Hávaði í ekilshúsi er neðan þeirra marka, sem talin eru skaðleg. Staðsetning stjórntækja í ökumannshúsi er góð og aðstaða til daglegs viðhalds einnig. Dráttarvélin virðist vönduð að allri gerð og ekki komu fram bilanir á reynslutímanum, sem þó er of skammur til að dæma megi örugglega um endingu og slitþol vélarinnar.
BURUP - spaðablásari
Skýrsla nr. 577
Gerð: Burup AB 1030/7,7 kW. Framleiðandi: N.P. Burup & Sön A/S., Danmörku. Innflytjandi: Þór h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Spaðablásarinn Burup AB 1030 var reyndur af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1987 og notaður til súgþurrkunar á heyi í um 150 m2 hlöðu. Auk athugana sem gerðar voru á blásaranum hjá Bútæknideild byggir skýrsla á prófun hans í Danmörku.
Blásarinn er 150 kg að þyngd og er blásturshjól hans 1020 mm í þvermál. Mótorinn sem er sambyggður blásaranum er þriggja fasa 7,5 kW að stærð. Samband afkasta og þrýstings er nær línulegt. Mesti þrýstingur er 1420 Pa. Afköst við algengan mótþrýsting í hlöðum, 500-700 Pa (50-70 mm Vs), voru 7-9,5 m3/sek. Sé miðað við að þurfi 0,05 m3/sek á hvern m2 hlöðugólfs gæti blásarinn hentað til súgþurrkunar í 150-170 m2 hlöður. Aflnotkun blásarans við algeng afköst var á bilinu 7,1-8,7 kW, en hæst varð aflþörfin 9,0 kW. Nýtni blásarans var góð, um og yfir 60%. Best var hún við afköst frá um 7,4 m3/sek að 10,6 m3/sek. Má því vænta góðrar nýtni við algengan mótþrýsing í hlöðum við súgþurrkun. Straumnotkun við algeng afköst var 13,5-15,6 A. Upphitun lofts af völdum mótors má ætla að sé 0,2-0,4o C. Hávaði frá blásaranum er fremur mikill eða 99-101 dB (A). Það getur því reynst nauðsynlegt að hljóðeinangra blásarahús til að draga úr þeim hvin, einkum í nágrenni íbúðarhúsa. Bygging og frágangur blásarans gefur að öðru leiti ekki tilefni til athugasemda.
WILDER – rúllupökkunarvél
Skýrsla nr. 578
Gerð: Wilder mini-wrapper. Framleiðandi: John Wilder (Engineering) Ltd., Walligford, Englandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Wilder mini-wrapper rúllupökkunarvélin var prófuð af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins seinni hluta sumars 1987. Var hún notuð við pökkun á um 130 rúlluböggum og notuð í um 14 klst.
Vélin er ætluð til pökkunar á rúlluböggum í plastfilmu til votverkunar og geymslu. Hún er lyftutengd á þrítengi dráttarvélar og knúin frá vökvaúttaki hennar. Vélin sem vegur um 250 kg, pakkar böggunum á velli, þannig að um leið og hún ýtir þeim á undan sér snýst armur með plastfilmu umhverfis rúllubaggann. Til að ná viðunandi vinnubrögðum er mikilvægt að bagginn sé vel lagaður og jafnþéttur og landið sé slétt og hallalítið. Með ökuhraðanum stjórnar ökumaður skörun plastsins á bagganum og einnig verður hann að fylgjast með strekkingu þess. Vinnubrögðin eru því að mestu komin undir nákvæmni og hæfni hans. Sjálfvirkur búnaður sem ætlaður er til að skera plastið að lokinni pökkun, svo og að halda endanum föstum við upphaf pökkunar næsta bagga, vann ekki sem skyldi. Ökumaður þarf því að fara tvívegis af dráttarvélinni við upphaf og við lok pökkunar á hverjum bagga. Afköst vélarinnar voru jafnan á bilinu 9-12 baggar á klst. Plastfilmunotkun við pökkun er háð skörun plastfilmunnar og strekkingu hennar. Ef strekking er hæfileg (50 cm breið filma verði 40 cm), og reynt er að hafa skörun plastsins 75% eða 10 cm í hverjum hring er plastfilmunotkunin nálægt 0,97-1,09 kg á bagga (þvermál 120 cm). Notkun vélarinnar er nokkuð þreytandi fyrir ökumann einkum ef vélin er tengd aftan á dráttarvél. Hann þarf að standa nær allan tímann á tengslisfótstigi og horfa aftur fyrir vélina um leið. Vinnubrögð vélarinnar eru mjög háð lögun bagganna og undirlaginu. Á reynslutímanum, sem var mjög skammur, bognaði armur sem færði plastið að sjálfvirkum skurðarbúnaði.
WILDER – rúllubaggagreip
Skýrsla nr. 579
Gerð: Wilder-bale grab. Framleiðandi: John Wilder (Engineering) Ltd., Wallingford, Englandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Wilder rúllubaggagreipin var prófuð af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins seinni hluta sumars 1987. Var hún notuð í um 15 klst við hirðingu á rúlluböggum.
Greipin er ætluð til að lyfta og raða rúlluböggum eða flytja um skemmri vegalengdir. Hún er tengd framan á ámoksturstæki dráttarvélar. Greipin vegur um 200 kg. Hún tekur rúllubagga af velli, vagni eða úr stæðu. Griparmur greiparinnar klemmir baggann fastan að skáfleti sem gengur fram úr bakhlið. Armurinn er knúinn með vökvastimpli frá dráttarvél. Þegar rúlluböggum er ekið saman á túni má ætla að það taki að jafnaði um 1,6 mín á hvern bagga. Mikilvægt er að hirðing dragist ekki mikið eftir pökkun bagganna. Ef komin er verkun í þá við hirðingu, og þeir farnir að linast, er hætta á að þeir leggist saman undan greipinni og renni niður úr henni. Við það er hætta á að plastið verði fyrir skemmdum. Nauðsynlegt má telja að ámoksturstækin séu búin veltistimplum, einkum þegar baggar eru teknir úr stæðu. Ætla má, að sjaldnast séu fyrir hendi sérstök vökvaúttök fyrir griparm greiparinnar svo að setja þarf viðbótarbúnað með skiptiloka á dráttarvél. Ekki komu fram bilanir á reynslutímanum sem var of skammur til að dæma um endingu tækisins. Slitfletir eru fáir og greipin einföld að gerð.
KIMADAN – mykjudæla
Skýrsla nr. 580
Gerð: Kimadan T35 G300. Framleiðandi: Maskinfabriken Kimadan, Danmörku. Innflytjandi: Boði h.f., Hafnarfirði.
YFIRLIT
Kimadan mykjudælan var prófuð af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins haustið 1987 og notuð alls 85 klst.
Dælan er miðflóttaaflsdæla knúin frá aflúttaki dráttarvélar. Hún er ætluð til dælingar á þunnri mykju, hvort heldur er í flutningstæki eða til blöndunar í haughúsum. Hún reyndist vel við flutning á þunnfljótandi mykju úr haughúsi í dreifara og eins til blöndunar mykju í geymslu. Best hentar að nota hana í brunnhús við áburðarkjallara undir gripahúsi. Með dælunni má dæla upp úr allt að 3 m djúpum geymslum. Afköst hennar eru verulega háð þykkt mykjunnar, en voru allt að 5200 l/mín við mjög lágt þurrefnisinnihald mykjunnar. Við algenga þykkt mykju, 5-8% þurrefni, voru afköst dælunnar 3000-4500 l/mín. Aflþörf dælunnar við dælingu mældist mest 29 kW (39 hö). Álagsöryggi stöðvar dæluna ef fastir aðskotahlutir komast í inntaksop hennar og valda þeir því ekki skemmdum. Á reynslutímanum varð ekki vart bilana eða galla í dælunni.
VICON – áburðardreifari
Skýrsla nr. 581
Gerð: Vicon RS403. Framleiðandi: Vicon Ltd., Nieuw Vennep, Hollandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Áburðardreifarinn Vicon RS403 var reyndur af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins árið 1988 og notaður við dreifingu á um 15 tonnum af áburði.
Áburðardreifarinn er kastdreifari tengdur á þrítengi dráttarvélar og dreifitúða hans er knúin frá aflúttaki hennar. Rúmar hann um 0,464 m3 af áburði (um 450 kg). Dreifarinn er lágbyggður og hleðsla hans því tiltölulega auðveld. Fullhlaðinn rýrir dreifarinn framþunga minni véla verulega, þannig að í flestum tilvikum þarf að þyngja þær aukalega að framan. Við dreifingu á grófkorna áburði (Græði 8) var jafnleiki dreifingar viðunandi góður við hæfilega skörun dreififerða. Mikilvægt er að hæð dreifitúðu, halli dreifara og snúningshraði aflúttaks sé rétt. Jöfnust dreifing fékkst við 6 og 11 m vinnslubreidd. Stilla má dreifimagn af viðhlítandi nákvæmni. Harðir kekkir í áburðinum geta sest í útrennslisop dreifarans og breytt rennslinu niður í dreifitúð hans. Ekki bar þó á þessu svo nokkru næmi. Dreifarinn er fremur auðveldur í hreinsun og daglegu viðhaldi því fljótlegt er að lyfta áburðargeymi frá dreifibúnaði. Dreifibúnaður dreifarans er úr ryðfríu stáli og plasti og því laus við ryðmyndun. Engra bilana varð vart á reynslutímanum.
VICON – magnstillir
Skýrsla nr. 582
Gerð: Vicon ED820. Framleiðandi: Vicon Ltd., Nieuw Vennep, Hollandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Vicon ED820 magnstillibúnaðurinn var prófaður af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins árið 1988 og notaður við dreifingu á um 12,5 tonnum af áburði.
Stillibúnaðurinn er fáanlegur við flestar gerðir Vicon áburðardreifara og er ætlaður til að stjórna jafnri áburðargjöf við breytilegan ökuhraða. Aðalhlutar hans eru hraðanemi, stjórnbox og opnunarbúnaður. Búnaðurinn stjórnar því að samræmi sé milli opnunar á útrennslisopi dreifararns og ökuhraða. Miklu skiptir að ökumaður haldi jafnri skörun dreififerða, þ.e. þeirri sem lesin er inn í stjórnborð. Nákvæmni búnaðarins er vel viðunandi við áburðargjöf og eru skekkjumörk að jafnaði innan við 5% miðað við handstýrða opnun og jafnan ökuhraða. Mestu skiptir að upphafsgildin séu rétt fundin og hæfileg skörun dreififerða sé viðhöfð. Upphafsgildin eru breytileg eftir aðstæðum, einkum þó snúningshraði mælihjólsins sem sekkur mismikið í undirlagið. Sé áburður allur ekinn á sama formi (laus eða í pokum) ætti ein mæling á rennsli áburðarins að vera nægileg. Í upphafi prófunartímans kom í ljós að galli var í stjórnbúnaði rafmótors sem stillir opnun dreifarans. Til að átta sig á notkun búnaðarins þurfa að fylgja greinargóðar upplýsingar frá hendi söluaðila. Komi fram bilanir í tölvubúnaðinum er unnt að ná jafnari dreifingu og meiri afköstum.
DUKS - rúllubaggatætari
Skýrsla nr. 583
Gerð Duks GS. Framleiðandi: Duks, Grönbæk, Danmörku. Innflytjandi: Búnaðardeild SÍS, Reykjavík.
YFIRLIT
Duks GS rúllubaggatætarinn var prófaður af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins veturinn 1987-1988 og notaður í um 65 klst.
Tætarinn er ætlaður til að tæta niður allar gerðir af rúlluböggum með þvermáli allt að 120 cm. Hann er dragtengdur og vegur um 1060 kg. Hnífabúnaður hans er knúinn frá aflúttaki dráttarvélar en baggahólfið frá vökvakerfi hennar. Undir baggahólfinu má hafa færiband sem færir heyið út fyrir hlið tætarans. Afköst tætarans voru oftast um 60-80 kg/mín fyrir hvern einstakan bagga. Afköstin eru mest í upphafi en lítil í lokin þegar lítið hey er eftir í baggahólfinu. Afköstunum má stjórna með því að breyta hæðarstillingu hnífanna og einnig snúningshraða baggahólfsins. Aflþörf tætarans er 17-18 kW til jafnaðar en mældist mest 32,2 kW á tengidrifi. Ætla verður fyrir tætarann dráttarvél með minnst um 35 kW afl á tengidrifi eigi að fullnýta afköst hans. Athugun á strálengd heysins eftir tætingu leiddi í ljós að tætarinn smækkar heyið verulega. Notkun tætarans er heldur óþjál inni á fóðurgangi nema rými sé gott. Einnig er mengun frá dráttarvél töluverð þegar ekið er í gripahúsum. Við ofálag snuðuðu reimar í kílsporum þar sem ekki er yfirálagstengsli á drifskafti. Gallar voru í suðum á burðarbita fremst á tætaranum. Heysalli sem safnast í snúningsbraut baggapallsins getur valdið því að vökvamótor eigi erfitt með að snúa baggahólfinu af stað.
BSA - mykjudæludreifari
Skýrsla nr. 584
Gerð: BSA PT115. Framleiðandi: BSA Maschinenfabrik, Marktschorgast, Þýskalandi. Innflytjandi: Búnaðardeild SÍS, Reykjavík.
YFIRLIT
BSA mykjudæludreifarinn var prófaður af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins árið 1988. Var hann reyndur við losun á áburði úr loðdýrahúsum og til dreifingar á kúamykju. Ekki var talin ástæða til að hafa reynslutímann mjög langan, því hann er með sömu gerð af dælu og prófuð var 1987 og notuð um 116 tíma. Skýrslan er því að hluta til byggð á þeirri reynslu er þá fékkst.
Dreifarinn er dragtengdur og knúinn frá aflúttaki dráttarvélar. Hann er ætlaður til að dæla upp, flytja og dreifa þynntri mykju og for. Dráttarbeisli hans má tengja bæði í dráttarkrók eða sveiflubeisli á dráttarvél. Neðan við tankinn er snekkjudæla og sogar hún mykjuna í gegnum sig og dælir ýmist upp í tankinn eða aftur um dreifistút. Sogbarki er tengdur fremst á hlið dælunnar. Við blöndun í haughúsum má ná viðunandi árangri. Þrýstingur mykjunnar úr hræribúnaði er það mikill að með réttum vinnubrögðum brotnar mykjan eða taðið vel en fremur erfitt er að fara um með hræribarkann. Afköst dælunnar eru háð þurrefni mykjunnar og lyftihæð. Í vatni og þunnri mykju eru afköst hennar um 1500-1800 l/mín. Við dreifingu á sauðataði og mykju má þurrefnisinnihald ekki vera meira en 10-12% til að fá viðunandi dreifigæði. í flestum tilvikum hefur það í för með sér verulega vatnsblöndun. Ef mykjan er þykkari tæmir dreifarinn sig ekki að fullu. Sé mykjan eða taðið hæfilega vatnsblandað verða dreifigæðin viðunandi með dreifibreidd 7 eða 14 m. Ekki er hægt að losa haug úr loðdýrahúsum ef hann er blandaður sandi. Ætla verður 40-50 kW (55-68 hö) dráttarvél fyrir dreifarann. Á reynslutímanum þurfti að skipta um gúmmíhólk sem er utan um dælukólfinn, þar sem sandur á áburðinum eyðilagði hann. Aðrar bilanir komu ekki fram.
JÖLA – áburðardreifari
Skýrsla nr. 585
Gerð: Jöla 60S. Framleiðandi: Jöla Maskinfabrik, Brædstrup, Danmörku. Innflytjandi: Boði h.f., Hafnarfirði.
YFIRLIT
Áburðardreifarinn Jöla 60S var reyndur af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins árið 1988 og var notaður við dreifingu á um 20 tonnum af áburði.
Áburðardreifarinn, sem er þyrildreifari, er tengdur á þrítengi dráttarvélar og knúinn frá aflúttaki hennar. Rúmar hann um 800 kg af áburði. Með upphækkunum á áburðargeymi má auka rými hans um 75%. Dreifarinn er lágbyggður með víðum áburðargeymi og er hleðsla hans því tiltölulega auðveld. Fullhlaðinn rýrir dreifarinn framþunga lítilla og meðalstórra dráttarvéla verulega, svo nauðsynlegt er að þyngja þær aukalega að framan. Við dreifingu á grófkorna áburði (Græði 8 og Kjarna) var jafnleiki dreifingar viðunandi góður, ef skörun dreififerða var hæfileg. Mikilvægt er að dreifiskífan sé í réttri hæð og sem næst lárétt, og einnig að hraði aflúttaks sé hæfilegur. Jöfnust dreifing fékkst við vinnslubreidd er svarar til 7,8 og 15 m. Stilla má dreifimagn af viðhlítandi nákvæmni og einnig er unnt að beina dreifigeisla nokkuð til hliðanna. Harðir kekkir í áburðinum geta sest í útrennslisop dreifarans og truflað dreifingu, en annars var rennsli áburðarins um opin jafnt og þétt. Mesta opnun á útrennslisopi gefur tæpast nægilegt magn við stóra áburðarskammta. Dreifarinn er fremur auðveldur í hreinsun og viðhaldi því fljótlegt er að velta áburðargeymi frá dreifibúnaði. Dreifibúnaðurinn er úr áli og því laus við ryðmyndun. Engra bilana varð vart á reynslutímanum.
AMAZONE – áburðardreifari
Skýrsla nr. 586
Gerð: Amazone ZA-F804R. Framleiðandi: Amazone-Werke, Hasbergen, V-Þýskalandi. Innflytjandi: Þór h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Áburðardreifarinn Amazone ZA-F804R var reyndur af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1988 og gerðar mælingar á dreifieiginleikum hans. Hann var einungis notaður við tæknilegar prófanir, en til að fá vitneskju um almennt notagildi hans og slitþol var haft samband við bændur sem notað hafa samskonar dreifara um árabil.
Áburðardreifarinn er tveggja skífu þyrildreifari sem tengdur er á þrítengi dráttarvélar og knúin frá aflúttaki hennar. Rúmar hann um 800 kg af áburði og vegur tómur um 190 kg. Dreifarinn er fremur lágbyggður með nokkuð víðum áburðargeymi og er hleðsla hans tiltölulega auðveld. Fullhlaðinn rýrir dreifarinn framþunga meðalstórra dráttarvéla verulega, svo nauðsynlegt er að þyngja þær aukalega að framan. Við dreifingu á grófkorna áburði (Græði 8) var jafnleiki dreifingar góður ef skörun dreififerða var hæfileg. Mikilvægt er að hæð og halli dreifiskífu séu rétt svo og hraði aflúttaks. Mælingar á dreifigæðum sýndu að ná má góðri dreifingu með vinnslubreidd allt að 13 m. Stillingar fyrir dreifimagn eru það nákvæmar að stilla má dreifimagn af viðhlítandi nákvæmni. Dreifa má með annarri skífunni í einu og fá þannig dreifingu til annarrar hliðarinnar. Búnaður í botni dreifarans hindrar að harðir kekkir í áburði geti sest í útrennslisop dreifarans og truflar dreifingu. Dreifarinn er fremur auðveldur í hreinsun og daglegu viðhaldi, þó ekki sé gert ráð fyrir að áburðartrekt sé tekin af í þeim tilvikum. Dreifibúnaður dreifarans er úr ryðfríu efni. Engar athugasemdir komu fram varðandi almenna notkun eða slitþol dreifarans.
NEW HOLLAND - rúllubindivél
Skýrsla nr.587
Gerð: New Holland 835. Framleiðandi: Ford New Holland Inc., New Holland, Pennsylvaníu, Bandaríkjunum. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Rúllubindivélin New Holland 835 var reynd af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1988. Með henni voru bundnir alls 660 baggar.
Rúllubindivélin er dragtengd, knúin frá aflúttaki og með vökvaþrýstingi dráttarvélar, og vegur um 1650 kg. Hún tekur grænfóður og hey á öllum þurrkstigum upp úr sláttuskárum eða múgum, og vefur saman þétta sívalningslaga rúllubagga. Baggarnir eru 1,20 m að breidd, en þvermál þeirra er breytilegt, allt að 1,40 m. Þyngd þeirra er að jafnaði 500-550 kg, sem samsvarar 370-400 kg/m3, og er þá miðað við nokkuð forþurrkað hey (rakastig 60-70%). Nægjanlegt reyndist að nota 53-75 m af garni á bagga til að tryggja örugga bindingu, en ökumaður getur stjórnað því hverju sinni, hversu þétt hann vefur garni um baggann. Afköst við bindingu voru að jafnaði 24-32 baggar á klst af forþurrkuðu heyi, sem samsvarar 11-15 tonn/klst (rakastig í heyi 60%, þvermál 1,20 m). Bindivélin er tiltölulega lipur í notkun, en vegna þyngdar hennar verður að ætla 40-50 kW (54-68 hö) dráttarvél fyrir hana. Talsverða leikni þarf við innmötun í vélina til að baggarnir verði vel lagaðir. Á reynslutímanum bognuðu nokkrar pípur í keðjubandinu, en að öðru leyti reyndist vélin traustbyggð.
FRANSGAARD – heyþyrla
Skýrsla nr. 588
Gerð: Fransgaard FT510. Framleiðandi: Fransgaard, Fredbjerg, Danmörku. Innflytjandi: Boði h.f., Hafnarfirði.
Heyþyrlan er tengd á þrítengi dráttarvélar og knúin frá aflúttaki hennar. Vélin vegur 458 kg. Í flutningsstöðu eru ytri stjörnur vélarinnar færðar aftur um 104o. Rýrir hún þá framþunga minni dráttarvéla verulega, svo nauðsynlegt getur verið að þyngja þær að framan. Hæfni heyþyrlunnar til heysnúnigs reyndist viðunandi, en nokkuð ber á að hún skilji eftir hey í ytri stjörnubilum. Heymúgum dreifir vélin nokkuð vel í 4,5-5 m breiðan flekk sé múginn klofinn af miðjustjörnunum. Vinnslubreidd vélarinnar er allt að 4,75 m og afköst við heysnúning til jafnaðar 2,8-3,2 ha/klst en mest um 4,0 ha/klst. Liður í beislisbúnaði vélarinnar auðveldar nokkuð vinnu með vélinni í beygjum. Varast þurfti þó að nota liðinn til fulls við vinnu með sumu gerðum dráttarvéla, því þá fer drifskaft utan í beislisramma vélarinnar. Á reynslutímanum brotnuðu 36 tindar og skipt var um legu í einni hjólafestingu.
STRAUTMANN - heyhleðsluvagn
Skýrsla nr. 589
Gerð: Strautmann Vitesse I DO. Framleiðandi: Landmaschinerfabrik B. Strautmann & Söhne GmbH u.Co., Bad Laer, V-Þýskalandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Strautmann Vitesse I DO heyhleðsluvagninn var prófaður af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1988 og notaður alls 107 klst.
Vagninn er ætlaður til hirðingar á heyi og grænfóðri. Rúmmál vagnsins er um 22,5 m3 og hann vegur tómur um 4,5 tonn. Sópvindan vísar fram og er lyft með vökvaátaki frá dráttarvél. Hleðslutími við þurrheyshirðingu var að jafnaði 4,7 mín/tonn, og við vothey 2,2 mín/tonn. Hlassþungi var að jafnaði 3,3 tonn af votheyi og 1.3 tonn af þurrheyi. Hægt er að hafa allt að 33 hnífa í hleðslustokk vagnsins, og er þá bil á milli þeirra um 45 mm. Sé öllum hnífum beitt verður söxun heysins veruleg, en hún stuðlar að betri verkun við votheysgerð. Vagninn er búinn losunarbúnaði að aftanverðu og getur hann losað beint afturaf sér eða til hliðanna. Mestu afköst við losun eru um 5,0 mín á hlass, en fara annars eftir því hver afkastageta þess búnaðar er, sem tekur við heyinu úr vagninum. Ætla verður a.m.k. 50 kW (68 hö) dráttarvél fyrir vagninn eigi að nýta afkastagetu hans til fulls. Á reynslutímanum brotnaði tannhjól á öxli er færir aflið að mötunarbúnaði. Tveir hnífar bognuðu og eitt gormöryggi fyrir hníf varð ónothæft. Öryggi í drifskafti sem fylgdi vagninum vann ekki á réttan hátt vegna galla. Í lok reynslutímans hafði étist verulega út frá tengigati á beisli vagnsins, og einnig voru tindar í sópvindu flestir orðnir verulega bognir.
VICON – heybindivél
Skýrsla nr. 590
Gerð: Vicon SP471. Framleiðandi: Vicon B.V., Hollandi. Innflytjandi: Glóbus h.f., Reykjavík.
YFIRLIT
Heybindivélin Vicon SP471 var prófuð af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1988. Alls voru bundnir um 14900 baggar með vélinni.
Heybindivélin er ætluð til að binda þurrhey í bagga, 0,09-0,20 m3 að rúmtaki. Hún er dragtengd og gengur á tveimur gúmmíhjólum og vegur um 1630 kg. Hún tekur heyið vel upp úr múgum og skilur eftir fremur litla dreif. Hún bindur heyið í vel mótaða bagga, 450 mm breiða 365 mm þykka. Lengd þeirra er auðstillanleg og þéttleiki er einnig stillanlegur innan nokkuð víðra marka. Afköst við bindinu úr múgum eru mjög breytileg eftir aðstæðum, en voru að jafnaði 9-12 tonn á klst, en við bestu aðstæður gátu þau orðið allt að 20 tonn á klst. Vélin vann örugglega og mishnýtingar voru fátíðar. Nokkur heysalli fellur til við bindinguna og verður eftir sem dreif. Má ætla að svari til 1-2 hb/ha. Við hnýtingu sker vélin af garnenda sem lenda í heyinu. Heybindivélin er fremur lipur í notkun og auðvelt að færa dráttarstöng í og úr flutningsstöðu. Hjólbarðar eru belgmiklir og bera vélina vel á gljúpum jarðvegi. Hægt er að taka nokkuð krappar beygjur án þess að titringur komi fram í drifskafti. Öryggisbúnaður á aflfærslum vann örugglega. Í upphafi reynslutímans gætti vanstillingar á búnaði sem setur hnýtibúnað af stað og væri einfalt að endurbæta hann. Landhjól sópvindu er of veikbyggt og einnig er vírafesting í lyftibúnaði sópvindu ófullnægjandi. Vélin reyndist í heild örugg og afkastamikil og bilanir voru smávægilegar.
FAMAROL - sláttuþyrla
Skýrsla nr. 591
Gerð: Famarol Z036 var reynd af Bútæknideild Rannsóknastofnunar landbúnaðarins sumarið 1988 og notuð alls um 70 klst.
Hún er tengd á þrítengi dráttarvélar og snúið aftur í flutningsstöðu. Þyngd hennar er um 370 kg. Sláttuþyrlan reyndist slá jafnt og var stubblengd í sláttufari að meðaltali 42-47 mm við ökuhraðann 7-13 km/klst. Sláttur vélarinnar var yfirleitt hreinn og jafn. Einungis er hægt að stilla sláttunánd með lengd yfirtengis. sláttubúnaður vélarinnar fylgdi allvel ójöfnum landsins, en á illa sléttu landi voru brögð að því að sláttuhnífar særðu grasrót. Vinnslubreidd sláttuþyrlunnar er allt að 1,65 m og mældust afköst að jafnaði 1,0-1,8 ha/klst við venjulegar aðstæður og ökuhraðann 7-13 km/klst. Ætla verður að minnsta kosti 30 kW (41 hö) dráttarvél fyrir vélina. Í upphafi reynslutímans losnaði splitthringur sem heldur driföxli í gegnum burðararm á réttum stað, og gekk öxullinn aftur. Þá varð að skipta um fjórar hnífafestingar. Aðrar bilanir urðu ekki á reynslutímanum, og í heild virðist sláttuþyrlan vera traustbyggð. |