REGLUGERŠ
um innflutning og śtflutning į plöntum og plöntuafuršum.
I. KAFLI
TILGANGUR, ORŠASKŻRINGAR, EFTIRLIT.
1. gr.
Tilgangur. Tilgangur žessarar reglugeršar er aš koma ķ veg fyrir aš til landsins berist skašvaldar sem valdiš geti alvarlegu tjóni į plöntum og plöntuafuršum hér į landi og aš hindra aš skašvaldar sem ašrar žjóšir vilja verjast berist til žeirra frį Ķslandi.
2. gr.
Oršaskżringar. Merking orša er ķ reglugerš žessari sem hér segir:
Planta: Lifandi jurtir og višarplöntur svo og lifandi hlutar žeirra og vefur, einnig trjįvišur sé viš harm įfastur börkur. Meš lifandi plöntuhlutum er m.a. įtt viš įvexti, gręnmeti, rótar- og stöngulhnżši, lauka, jaršstöngla, afskorin blóm, felld tré meš greinum, trjįgreinar og plöntuvef ķ vefjaręktun. Žar meš er einnig įtt viš jaršveg eša annaš ręktunarefni er kann aš loša viš eša fylgja plöntunni sem og umbśšir og umbśšarefni er umlykja hana ķ flutningi. Reglugerš žessi tekur ekki til djśpfrystra plöntuhluta né heldur til fręs, sem ekki er ętlaš til sįningar.
Ręktunarland: Land žar sem plantan var sķšast ķ ręktun ķ minnst eitt vaxtarskeiš, eša žar sem sįš var til hennar meš fręi. Sé um gręšlinga aš ręša (meš eša įn rótar) er įtt viš žaš land žar sem móšurplantan var ręktuš sķšasta vaxtarskeiš fyrir töku gręšlinga, eša žar sem rótun fór fram.
Ręktunarstašur: Sś rekstrareining ķ ręktunarlandinu, žar sem plönturnar eru ręktašar; gróšrarstöš, garšyrkju- eša landbśnašarbżli eša annaš fyrirtęki.
Sending: Plöntur og plöntuafuršir sem tilgreindar eru į sama heilbrigšisvottorši.
Skašvaldur: Lķfverur og lķfręnir žęttir er meinum valda į plöntum; veirur (vķra), berfrymingar (mycoplasma), bakterķur (bacteria), sveppir (fungi) og meindżr.
Trjįvišur meš berki: Trjįvišur žar sem meira en 1% af yfirborši er žakiš berki. Sé meira en 3% af žyngd trjįkurls börkur telst kurliš unniš śr trjįvišiš meš berki.
Śtflutningsland: Land žašan sem plöntur eru fluttar beint til Ķslands įn žess aš skipt sé um flutningsfar į leišinni.
Vaxtarstašur: Akur, gróšurhśs eša annar hluti innan ręktunarstašar, žar sem plönturnar eru ręktašar.
3. gr.
Eftirlit. Rannsóknastofnun landbśnašarins og tollyfirvöld sjį um aš įkvęšum žessarar reglugeršar sé framfylgt.
Sérfręšingar Rannsóknastofnunar landbśnašarins ķ plöntusjśkdómum hafa heimild til skošunar į plöntusendingum, hvort sem er ķ flutningstękjum, į geymslusvęši farmflytjanda eša hjį innflytjanda vörunnar. Er skylt aš ašstoša žį viš žį skošun og skal žeim heimilt aš taka sżni til nįnari skošunar įn endurgjalds.
Komi ķ ljós viš skošun aš sendingin uppfylli ekki įkvęši reglugeršar žessarar, skal innflytjanda og tollyfirvöldum tilkynnt žar um. Rannsóknastofnun landbśnašarins įkvešur hvort sendingin skuli endursend eša henni eytt hér į landi. Torveldi innflytjandi ašgang aš plöntusendingu eša skošun hennar eša framkvęmi harm ekki žau fyrirmęli er honum kunna aš vera gefin ķ tengslum viš innflutninginn, mį hafna innflutningi jafnvel žótt sendingin uppfylli aš öšru leyti sett skilyrši. Innflytjandi ber allan kostnaš viš endursendingu eša eyšingu.
Eigi vankantar sem finnast į sendingu einungis viš um hluta hennar og sé žaš mat Rannsóknastofnunar landbśnašarins aš ekki sé meš žvķ tekin óréttmęt įhętta, mį ķ undantekningatilvikum leyfa aš sendingu sé skipt upp og aš sį hluti hennar sem ķ lagi telst sé fluttur inn. Sé eigi ašgreint fullnęgjandi milli plöntusendinga ķ sama flutningsrżmi og finnist skašvaldar, sbr. višauka I, ķ einhverjum žeirra, mį hafna öllum sendingum ķ žvķ flutningsrżmi.
Žegar um er aš ręša plöntur til įframhaldandi ręktunar skal sérfręšingum stofnunarinnar veittur ašgangur aš plöntunum til skošunar eftir aš žęr eru komnar ķ ręktun og ķ allt aš tvö įr frį žvķ innflutningur įtti sér staš. Komi ķ ljós aš plöntur hafi veriš fluttar inn ķ trįssi viš reglugerš žessa, er heimilt aš fyrirskipa eyšingu plantnanna.
Žegar fluttar eru inn trjįplöntur af tegundum sem gegna žżšingarmiklu hlutverki ķ ķslenskri skógrękt skal Rannsóknastofnun landbśnašarins veita Rannsóknastöš Skógręktar rķkisins upplżsingar um innflutning žeirra.
II. KAFLI
INNFLUTNINGUR PLANTNA OG PLÖNTUAFURŠA.
4. gr.
Innflutningsbann. Óheimilt er aš flytja til landsins:
a) Skašvalda sem upp eru taldir ķ višauka I og plöntur sem žeir finnast ķ eša į.
b) Plöntur sem ętlašar eru til įframhaldandi ręktunar og bera skašvalda er nefndir eru ķ višauka II, séu žeir ķ sendingunni ķ meira en mjög óverulegum męli.
c) Plöntur sem upp eru taldar ķ višauka III og frį žeim löndum sem nefnd eru.
d) Plöntur sem taldar eru upp ķ višauka IV uppfylli žęr ekki žau skilyrši sem žar eru sett.
e) Plöntusendingar sem vķsaš hefur veriš frį viš innflutning til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša Svķžjóšar vegna žess aš skilyrši žeirra lands, meš tilliti til plöntuheilbrigši, hafa ekki veriš uppfyllt.
f) Jaršveg, safnhaugamold, óunnin trjįbörk og hśsdżraįburš. Undanskilin er žó mold frį Evrópu, sem aš meginhluta samanstendur af mosa (Sphagnum), enda sé hśn tekin frį óręktušum svęšum og aldrei veriš notuš til ręktunar. Žį er undanskilin mold, sem fylgir rótum plantna eša rótarįvöxtum, enda sé hśn ķ óverulegum męli.
Finnist ķ plöntusendingu skašvaldur sem ekki er vitaš til aš fyrirfinnist hér į landi og ekki er nefndur ķ višaukum I og II og sé žaš mat Rannsóknastofnunar landbśnašarins aš harm geti engu sķšur valdiš alvarlegu tjóni į plöntum hér į landi, getur stofnunin bannaš innflutning sendingarinnar.
Sé grunur um aš skašvald, sem nefndur er ķ višauka I, sé aš finna ķ farmi sem samanstendur af öšru en plöntum, skal sérfręšingum Rannsóknastofnunar landbśnašarins veittur ašgangur til skošunar og śtrżmingarašgerša og er skylt aš veita žeim ašstoš viš slķka ašgerš.
5. gr.
Innflutningur. Innflutningur į plöntum og öšrum vörum, sem falls undir eftirtalda flokka, er žvķ ašeins heimilt, aš sendingunni fylgi heilbrigšisvottorš.
a) Plöntur meš rót eša plöntuhlutar s.s. gręšlingar, laukar, stöngul- og rótarhnżši o.fl., sem ętlunin er aš ręta og rękta įfram. Frę eru žó undanskilin svo og vatnaplöntur ętlašar ķ fiskabśr.
b) Kartöflur (Solanum tuberosum).
c) Afskorin blóm og greinar.
d) Rótarlaus barrtré og barrtrjįgreinar (Coniferae) frį Everópu, önnur en žau, sem getiš er um ķ višauka III meš reglugerš žessari.
e) Trjįvišur meš berki.
f) Mold.
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. er heimilt aš flytja inn eftirtaldar plöntur og plöntuhluta įn žess aš žeim fylgi heilbrigšisvottorš. Undanžįga žessi nęr ekki yfir villtar plöntur sem tķndar eru į vķšavangi, trjįplöntur (meš og įn rótar), ž.m.t. dvergtré ("bonsai") og kartöflur:
1. Faržegum ķ millilandaferšum er heimilt aš taka meš sér eftirfarandi įn heilbrigšisvottoršs og sama gildir einnig um póstsendingar milli landa:
a. Vönd meš afskornum blómum og greinum (allt aš 25 plöntum).
b. Blómlauka og rótar- og stöngulhnżši frį Evrópu ķ órofnum verslunarumbśšum (allt aš 2 kg).
c. Einstaka pottaplöntur (inniplöntur) frį Evrópu (allt aš 3 stk).
2. Viš bśferlaflutninga frį Evrópulandi er heimilt aš taka meš sér pottaplöntur (inniplöntur) sem tilheyra venjulegri bśslóš (allt aš 30 stk, 1-5 af hverri tegund).
6. gr.
Heilbrigšisvottorš. Heilbrigšisvottorš skulu gefin śt og undirrituš af žeim opinbera ašila ķ ręktunarlandinu, sem hefur eftirlit meš plöntusjśkdómum. Vottoršiš skal vera į žvķ formi sem gefiš er ķ hinum alžjóšlega sįttmįla um plöntuvernd (IPPC/FAO) eša sambęrilegu formi. Śtgįfa vottoršs skal vera stašfesting žess, aš sendingin uppfylli žęr kröfur sem geršar eru hér į landi til plöntuheilbrigšis.
Žegar plöntur eru ręktašar ķ öšru landi en śtflutningslandinu, skal fylgja sendingunni afrit af žvķ heilbrigšisvottorši er fylgdi plöntunum inn ķ śtflutningslandiš įsamt sérstöku endurśtflutningsvottorši į žvķ formi sem gefiš er ķ hinum alžjóšlega sįttmįla um plöntuvernd eša sambęrilegu formi. Vottoršiš skal gefiš śt og undirritaš af žeim opinbera ašila ķ śtflutningslandinu sem hefur eftirlit meš plöntusjśkdómum. Sé afgerandi munur į innflutningsreglum žessum og reglum śtflutningslandsins, skal žaš vera ljóst į žvķ vottorši er fylgdi plöntunum frį žrišja landi inn ķ śtflutningslandiš eša stašfest į annan hįtt, aš plönturnar uppfylli žau skilyrši sem sett eru hér į landi.
Vottorš skulu rituš į ķslensku, dönsku, norsku, sęnsku, ensku, frönsku eša žżsku. Žau skulu vera žannig aš allur texti sé vel lęsilegur, vélritašur eša ritašur meš upphafsstöfum. Hęgt er aš hafna vottorši sé texti ekki į einu ofangreindra tungumįla eša sé harm ógreinilegur eša ólesanlegur. Breytingar eša višbętur mega ekki koma fyrir į vottorši nema greinilegt sé aš žęr séu geršar af žeim ašila sem gaf žaš śt.
Vottorš mį ekki vera eldra en 14 daga žegar sending fer frį śtflutningslandinu.
Hafi plöntur sem ętlašar eru til neyslu veriš mešhöndlašar meš einhverjum efnum žegar upp var skoriš eša eftir aš uppskera įtti sér staš, skal žaš tilgreint į heilbrigšisvottorši. Skal žį gefa upp nafn efnasambands, notaš magn og hvenęr mešhöndlun fór fram.
7. gr.
Innflutningsstašir. Plöntur og ašrar vörur sem falla undir stafliši a-e ķ 1. mgr. 5. gr., mį einungis flytja inn ķ landiš um eftirtaldar tollhafnir: Reykjavķk, Hafnarfjörš, Keflavķk, Keflavķkurflugvöll, Akureyri og Seyšisfjörš.
8. gr.
Tollafgreišsla og athending. Viš tollafgreišslu į sendingum, sem falla undir stafliši a-e ķ 1. mgr. 5. gr., skal fylgja tollskjölum frumrit heilbrigšisvottoršs, įritaš af Rannsóknastofnun landbśnašarins. Heimilt er einnig aš tollafgreiša plöntusendingu sé afrit af frumriti įritaš. Rannsóknastofnun landbśnašarins getur įkvešiš ķ vissum tilvikum aš veita undanžįgu frį kröfunni um heilbrigšisvottorš og skal žaš žį tilgreint į tollskżrslu eša vörureikning meš įritun.
Tollyfirvöldum er óheimilt aš leyfa afhendingu plöntusendinga, sem falla undir stafliši a-e ķ 1. mgr. 5. gr., gegn framvķsun brįšabirgšaleyfis, nema fyrir liggi samžykki Rannsóknastofnunar landbśnašarins. Slķkt samžykki er gefiš meš įritun į brįšabirgšaleyfi til tollafgreišslu, įritun į heilbrigšisvottorš eša meš skriflegri afhendingarheimild.
9. gr.
Undanžįgur. Landbśnašarrįšuneytiš getur, aš fenginni umsögn sérfręšings Rannsóknastofnunar landbśnašarins ķ plöntusjśkdómum, vein undanžįgu frį įkvęšum žessarar reglugeršar ķ vķsinda- og fręšitilgangi eša af öšrum įstęšum. Umsóknir žar aš lśtandi skulu berast rįšuneytinu skriflega įsamt rökstušningi fyrir naušsyn innflutnings. Hęgt er aš binda undanžįguna skilyršum sem umsękjandi skuldbindur sig til aš hlķta, s.s. sótthreinsun, ręktun ķ sóttkvķ og fleira.
III. KAFLI
ŚTFLUTNINGUR .
10. gr. Žegar plöntur eru fluttar frį Ķslandi til annarra landa, skal fylgja žeim heilbrigšisvottorš ķ samręmi viš kröfur innflutningslandsins. Séu plönturnar ręktašar ķ öšru landi en Ķslandi og fluttar um Ķsland įfram til žrišja lands, skal fylgja žeim endurśtflutningsvottorš įsamt afriti af žvķ vottorši er fylgdi plöntunum til Ķslands. Rannsóknastofnun landbśnašarins gefur śt slķk heilbrigšisvottorš.
Forsenda žess aš Rannsóknastofnun landbśnašarins geti gefiš śt heilbrigšisvottorš, er aš stofnuninni sé kunnugt um gildandi innflutningsreglur viškomandi lands meš tilliti til plöntuheilbrigši og aš plönturnar uppfylli žau skilyrši sem innflutningslandiš setur.
IV. KAFLI
REFSIĮKVĘŠI OG GILDISTAKA.
11. gr. Brot į įkvęšum reglugeršar žessarar varša sektum. Meš mįl śt af brotum skal fariš aš hętti opinbera mįla.
Reglugerš žessi er sett samkvęmt heimild ķ lögum um varnir gegn sjśkdómum og meindżrum į plöntum nr. 5129. maķ 1981 og öšlast gildi 1. jśnķ 1990. Jafnframt er śr gildi felld reglugerš nr. 103 19. įgśst 1948 um eftirlit meš innflutningi plantna o.fl. og reglugeršir nr. 46/ 1984 og 382 15. jślķ 1988 um breytingu į žeirri reglugerš.
Landbśnašarrįšuneytiš, 20. aprķl 1990.
Steingrķmur J. Sigfśsson. Jón Höskuldsson. Višauki I.
Skašvaldar sem bannaš er aš flytja til Ķslands. Nefndar eru helstu hżsilplöntur žeirra.
Veirur, berfrymingar og Helstu
skyldir skašvaldar hżsilplöntur
Chrysanthemum stunt viroid Krżsi
Potato spindle tuber viroid Kartafla
Potato yellow dwarf virus Kartafla
Stofnar af veirum, berfrymingum Kartafla
og svipušum skašvöldum sem eiga
uppruna aš rekja til landa utan
Evrópu og sem smitaš geta kartöflur.
Bakterķur
Aplanobacter populi Ösp
Clavibacter miehiganense Kartafla
Erwinia chrysanthemi Skrautjurtir
pv. chrysanthemi Krżsi
pv. dianthicola Nellika
Pseudomonas caryophylli Nellika
Pseudomonas solanacearum Kartafla
Sveppir
Angiosorus solani Kartafla
Atropellis .spp. Fura
Ceratocystis ulmi Įlmur
Cercospora pini-densiflora Fura
Chrysomyxa arctostaphyli Greni og sortulyng
Chrysomyxa abietis Greni
Chrysomyxa empetriu Greni, krękilyng
Chrysomyxa pirolata Greni, vetrarliljur
Elytroderma deformans Fura
Gremmeniella abietina Fura
Heterobasidion annosus Barrtré
Hypoxylon mammatum Ósp, birki
Lophodermium seditiosum Fura
Melampsora medusae Ösp, barrtré
Melampsora pinitorgua Ösp, barrtré
Mycosphaerefla populorum Ösp
Nectria galligena Żmis lauftré
Peridermium harknessii Fura
Peridermium pini Fura
Phacidium infestans Fura
Phellinus pini Barrtré
Phellinus weirii Barrtré
Phialophora cinerescens Nellika
Phoma andina Kartafla
Phytophthora fragariae Jaršarber
Piptoporus betulinus Birki
Puccinia horiana Krżsi
Scirrhia acicola Fura
Septoria lycopersici var. malagutii Kartafla
Synchytrium endobioticum Kartafla
| Skordżr, mķtlar og žrįšormar. | Helstu hżsilplöntur |
| Acleris vartana | Greni, žinur |
| Adelges abietis | Greni |
| Adelges laricis | Lerki, greni |
| Adelges viridis | Greni, lerki |
| Amauromyza maculosa | Krżsi, salat |
| Bemisia tabaci | Gróšurhśsaplöntur |
| Bursaphelenehus xylaphilus | Barrtré |
| Cacoecimorpha pronubana | Nellika o.fl. |
| Cydia strobilella | Greni |
| Dendroctonus spp. | Greni |
| Diarthronomyia chrysanthemi | Krżsi |
| Ditylenchus destructor | Kartafla o.fl. |
| Ditylenchus dipsaci | Skrautjurtir |
| Epichoristodes acerbella | Nellika o.fl. |
| Epirrķta autumnata | Birki |
| Frankliniella occidentalis | Gróšurhśsaplöntur |
| Globodera pallida | Kartafla |
| Globodera rostochiensis | Kartafla |
| Hylobius abietis | Fura og greni |
| Ips spp. | Barrtré |
| Kaltenbachiola strobi | Greni |
| Leptinotarsa decemlineata | Kartafla |
| Liriomyza huidobrensis | Żmsar tegundir |
| Liriomyza saliva | Żmsar tegundir |
| Liriomyza trifolii | Żmsar tegundir |
| Monochamus sutor | Fura og greni |
| Nacobbus aberrans | Kartafla |
| Opogona sacchari | Skrautjurtir |
| Phthorimaea operculella | Kartafla |
| Pissodes spp. | Barrtré |
| Pityogenes chalcographus | Greni |
| Pityogenes hidentatus | Fura |
| Pityogenes quadridens | Fura |
| Premnotrypes spp. | Kartafla |
| Pristiphora erichsonii | Lerki |
| Scolytus spp. | Lauftré |
| Thrips palmi | Gróšurhśsaplöntur |
| Tomicus piniperda | Fura |
| Trialeurodes vaporariorum | Gróšurhśsaplöntur |
| Trogoderma granarium | Kornvörur |
| Xiphinema americanum | Żmsar |
Višauki II.
Skašvaldar sem einungis mega vera til stašar ķ mjög óverulegum męli viš innflutning til Ķslands į plöntum sem ętlašar eru til įframhaldandi ręktunar.
Veirur, berfrymingar og skyldir skašvaldar. Skordżr, mķtlar og žrįšormar.
Potato leaf roll virus Aphelenchoides spp.
Potato virus Y Cecidophyopsis ribis
Eumerus spp.
Bakterķur Meloidogyne spp.
Agrobacterium tumifacience Merodon equestris
Corynebacterium fascians Paratetranychus ununguis
Polyphagotarsonemus !alas
Sveppir Pratylenchus penetrans
Botrytis spp Pratylenchus vulnus
Didymella chrysanthemi Steneotarsonemus fragariae
Fusarium spp. Tetranychus urticae
Phoma exigua var. foveata
Rhizoctonia tuliparum
Sclerotinia spp.
Višauki III.
Plöntur, sem bannaš er aš flytja til Ķslands (frę eru undansklin). Sé annaš ekki tilgreint gildir banniš um öll lönd.
1) Įlmur (Ulmus sp.)
2) Birki (Betula spp. )
3) Fura (Pinus sp.)
4) Greni (Picea sp. )
5) Lerki (Larix sp. )
6) Vķšir (Salix spp. )
7) Ösp (Populus spp. )
8) Önnur barrtré (Coniferae) frį löndum utan Evrópu. 9) Villtar plöntur sem safnaš hefur veriš į vķšavangi.
10) Plöntur meš rót of gśrku. paprika, tómat og salati. Undanskiliš er salat meš rót, sem ekki er ętlaš til śtplöntunar heldur er tilbśiš til neyslu.
11) Elodea spp.
Višauki IV.
Plöntur, sem einungis mį flytja til landsins svo fremi sem tilgreind skilyrši séu uppfyllt.
1. Plöntur til įframhaldandi ręktunar eša fjölgunar.
a) Į sķšasta vaxtarskeiši plantnanna ķ ręktunarlandinu, skulu žęr hafa lotiš opinberu heilbrigšiseftirliti ķ minnst l mįnuš fyrir sendingu til Ķslands. Žį mega skašvaldar skv. višauka I ekki hafa fundist.
b) Vörtupest (Synchytrium endobioticum) mį aldrei hafa fundist į vaxtarstašnum.
c) Kartöfluhnśšormur (Globodera pallida og G. rostochiensis) mį ekki vera į vaxtarstašnum og mį aldrei hafa fundist žar. Jaršvegsrannsókn vegna hnśšorms skal vera gerš samkvęmt višurkenndum ašferšum og mį ekki hafa sżnt hnśša ķ jaršvegi.
d) Kartöflubjallį (Leptinotarsa decemlineata) mį ekki koma fyrir į vaxtarstašnum og vaxtarstašurinn skal vera į svęši, žar sem bjallan finnst ekki.
2. Jólatré og barrtrjįagreinar.
Innflytjendur jólatrjįa og barrtrjįagreina skulu įbyrgjast aš mešan į innflutningi og sölu trjįnna stendur, séu žau aldrei geymd nęr öšrum barrtrjįm en 100 m. Óheimilt er aš selja innflutt jólatré ķ gróšrastöšvum sem selja barrtré til framhaldsręktunar.
3. Kartöflur.
Kartöflur sem fluttar eru inn skulu uppfylla žęr kröfur sem felast ķ liš 1, a-d ķ višauka IV. |