|
|
Samanburður á alíslenskum nautgripum og Angus og Limósín blendingum
Nýlega lauk umfangsmiklu rannsóknarverkefni þar sem markmiðið var að meta hlutlægt áhrif blendinga á át, vöxt, fóðurnýtingu, kjötnýtingu, kjötgæði og hagkvæmni í samanburði við alíslenska nautgripi. Að þessu verkefni hafa unnið margir einstaklingar og telst okkur til að þeir séu á 6. tuginn.
Starfsmönnum sem komið hafa að þessu verkefni hjá Kjötiðnaðarstöð KEA, Matvælarannsóknum Keldnaholti, Efnagreiningum Keldnaholti, Búnaðarsambandi Eyjafjarðar og á Möðruvöllum þökkum við ánægjulegt og gott samstarf.
Tilraunin fór fram á tilraunabúi RALA að Möðruvöllum í Hörgárdal og var síðasta gripnum slátrað 14. október 1999. Flestar niðurstöður verkefnisins og ályktanir byggðar á þeim, miðað við núverandi stöðu í nautgriparæktinni hér á landi, liggja nú fyrir. Verkefnisstjóri var Þóroddur Sveinsson - Styrktaraðilar verkefnis voru: Framleiðnisjóður landbúnaðarins og RANNÍS. Hægt er að lesa meira um þetta verkefni í riti Ráðunautafundar 2000 sem gefið er út af Bændasamtökum Íslands, Landbúnaðarháskólanum og Rannsóknastofnun landbúnaðarins
 Angus er upprunalega breskt kyn frá norðausturhluta Skotlands. Það er blásvart á litinn, kollótt, lágfætt og einkennist af sérlega tunnulaga bol. Kostir kynsins eru nægjusemi, lítill fæðingarþungi, litlir burðarerfiðleikar, rómuð kjötgæði og hornleysi. Gallarnir eru að vaxtarhraðinn er minni en í kjötkynjum af meginlandinu og of mikil fitusöfnun vegna bráðs þroska. Erlendis eru víða steikhús sem sérhæfa sig í að framreiða Angus kjöt.
Angus er mjög útbreitt kyn í löndum hjarðbúskapar, eins og á meginlöndum Ameríku og í Ástralíu
 Limósín heitir í höfuðið á hálendishéraði í miðvesturhluta Frakklands. Það á sér langa sögu í þessu héraði og lifði um aldir nánast eingöngu á beit og tilfallandi gróffóðri. Limósín er rautt eða kastaníubrúnt á litinn og hyrnt. Í samanburði við Angus og íslenska kynið er Limósín háfætt kyn, með áberandi breiðan hrygg, vel holdfyllt læri og seinþroskaðra. Kynið er harðgert, með mikil kjötgæði, góða fóðurnýtingu, litla burðarerfiðleika og miðlungsvaxtarhraða í samanburði við önnur meginlandskjötkyn.
Það hefur náð gífurlegri útbreiðslu í Norður-Ameríku á undanförnum áratugum, og er næstútbreiddasta meginlandskjötkynið á eftir Charolais í Evrópu í dag.
Blendingar verða til þegar íslenskar kýr eru sæddar með holdanauti. Markmiðið með blendingsræktun er að fá gripi með betri og hagkvæmari framleiðslueiginleika þar sem kjöteldi er stundað með mjólkurframleiðslu. Á Íslandi geta kúabændur valið á milli þriggja holdanautakynja; Galloway sem er gamalt kyn hér á landi og Angus og Limósín sem eru nýir landnemar. Þessi tilraun mat hlutlægt ávinninginn af þessum nýju kynjum fyrir bændur, afurðastöðvar, vinnslur og neytendur.
Ágrip úr niðurstöðum verkefnisins:
 Við tveggja ára aldur og sömu fóðrun, er þyngdarmunur á milli blendinga og alíslenskra gripa orðinn um 100 kg hjá báðum kynjum sem er um 20% munur.
Fóðurnýting íslensku gripanna er 20 - 25% lakari en blendinganna og versnar með aldri. Blendingsnaut skilar allt að þrefalt meiri framlegð til bóndans en íslenskt naut. Vaxtarhraði blendingskvíga er svipaður og hjá íslenskum nautum en þær skila engu að síður um 70% meiri framlegð til bóndans. Miðað við sömu fóðrun verða kvígur feitari og holdrýrari en nautin. Blendingar eru feitari og holdmeiri en íslensku gripirnir, sérstaklega þó Angus blendingar.
Skrokk- og vöðvahlutföll blendinganna eru hagstæðari fyrir kjötvinnsluna en smærri holdrýrari skrokkar af íslenskum gripum.Kvígukjöt er betra en nautakjöt. Kvígukjötið er mýkra, fíngerðara, meyrara, safaríkara og bragðbetra en nautakjötið. Angus kjötið er meyrast, Limósínkjötið grófast og íslenska kjötið seigast.
| | | |
Íslenskt naut, 24 mánaða - Hryggvöðvi=91 sm2 | Limósín blendingsnaut, 24 mánaða - Hryggvöðvi=136 sm2 | Angus blendingsnaut, 24 mánaða - Hryggvöðvi=104 sm2 | Angus blendingskvíga, 24 mánaða - Hryggvöðvi=86 sm2 |
|
|
|