Einar Gretarsson

Almennt
- Stjˇrn
- Fjßrm÷gnun
Landamerki
Grˇ­urflokkar
G÷gn
Fjarkonnun
Landupplřsingar
Gagnagrunnur
Kort
Hug-/vÚlb˙na­ur
Samstarfsa­ilar
Starfsmenn
┴hugver­ir tenglar

Nytjaland
LBH═
Keldnaholt
112 ReykjavÝk
sÝmi: 433 5000
fax : 433 5201

HeimasÝ­a LBH═
 

    NYTJALAND – JARđABËK ═SLANDS

    N˙ er unni­ a­ samrŠmdri jar­abˇk fyrir allar b˙jar­ir ß ═slandi. Verkefni­ fer fram ß vegum Landb˙na­arhßskˇla ═slands (ß­ur Rannsˇknastofnun landb˙na­arins), LandgrŠ­slu rÝkisins, BŠndasamtaka ═slands og Landb˙na­arrß­uneytisins, en starfi­ fer a­ mestu fram ß LBH═.


BŠndasamt÷k ═slands

LandgrŠ­sla rÝkisins

Landb˙na­arrß­uneyti­

    Tilgangur verkefnisins er marg■Šttur en segja mß a­ heildarmarkmi­i­ sÚ a­ mynda Ýtarlega upplřsingaveitu fyrir au­lindir landsins Ý dreifbřli. Ůa­ felur m.a. Ý sÚr:
    • A­ safna upplřsingum um b˙jar­ir landsins og skrß Ý samrŠmdan gagnagrunn. Ůessar upplřsingar taka til landkosta, svo sem grˇ­urs, ßstands landsins, landamerkja, landslags og stŠr­ar helstu landeininga.
    • A­ unnt ver­i a­ nota upplřsingarnar til ■ess a­ lei­beina um notkun lands, forgangsra­a og skrß landgrŠ­sluverkefni og votta framlei­slu Ý samrŠmi vi­ reglur um sjßlfbŠra nřtingu landsins.
    • A­ mynda a­gengilegan gagnagrunn til a­ nota vi­ skipulag sveitarfÚlaga ß hagkvŠman hßtt.
    • A­ bŠndur fßi tŠki til a­ skipuleggja landnřtingu ß b˙j÷r­um.
    • A­ gagnagrunnurinn ßsamt ÷­rum upplřsingum um jar­ir og b˙skap myndi Jar­abˇk ═slands.

    Verklag byggir ß n˙tÝmalegum a­fer­um ■ar sem gervihnattamyndir og t÷lvutŠkni eru notu­ til a­ flokka landi­, jafnframt ■vÝ sem jar­am÷rkum fyrir allar jar­ir landsins er safna­ Ý einn gagnagrunn. Verkefninu fylgir uppbygging ß tŠkjab˙na­i fyrir landupplřsingar, fjark÷nnun og landgreiningu, gagnagrunna, auk faglegrar vinnu er lřtur a­ flokkun og mati ß landinu.
    Gˇ­ samvinna er me­ ÷­rum stofnunum sem safna landupplřsingum. M.a. gildir samstarfssamningur milli LandmŠlinga ═slands og Nytjalands um gagnkvŠm skipti ß g÷gnum til hagsbˇta fyrir bß­a a­ila.

    Gervihnattamyndir og grˇ­urflokkar
    Me­ verkefninu „Jar­vegsvernd“ fÚkkst mikilvŠg reynsla af notkun gervitunglamyndir vi­ rannsˇknir ß au­lindum landsins. Landsat 7 og SPOT 5 gervitunglamyndir eru nota­ar vi­ greiningu ß yfirbor­i landsins. Hver myndarammi hefur upplřsingar ß sj÷ mismunandi st÷­um ß rafsegulrˇfinu, en ■essar upplřsingar er unnt a­ nota me­ t÷lfrŠ­ilegri ˙rvinnslu til a­ greina og flokka yfirbor­ jar­ar. SlÝkri flokkun er vÝ­a beitt til a­ greina jar­frŠ­ileg fyrirbrig­i, mannvirki og grˇ­ur. Upplřsingar af ■essu tagi eru m.a. nota­ar til a­ ߊtla akuryrkjuframlei­slu Ý heiminum af umtalsver­ri nßkvŠmni ßr hvert. Allm÷rg ■jˇ­rÝki hafa gert kort af grˇ­urlendi lands sÝns me­ ■essari tŠkni.

    Landsat 7 myndg÷gnin eru hlutfallslega ˇdřr, en greinihŠfnin takmarkast vi­ mŠlikvar­ann 1:20 000 (u.■.b.). Hver myndrammi er um 38 000 km2. Myndirnar spanna n˙ mest allt landi­, en fyrstu myndirnar voru teknar ßri­ 1999. N˙ ■egar hefur veri­ skoti­ ß loft gervihn÷ttum sem nema landi­ me­ meiri nßkvŠmni og ߊtla­ er a­ nota slÝk g÷gn til a­ uppfŠra jar­abˇkina eftir ■vÝ sem ■au ver­a a­gengileg ß vi­rß­anlegu ver­i.

    SPOT 5 myndg÷gnin eru mun nßkvŠmari en Landsat 7 myndirnar og hŠgt a­ nota Ý mŠlikvar­a 1:5.000 og eru til fyrir stˇran hluta landsins.

    Gervihnattamyndirnar eru nota­ar til a­ flokka yfirbor­ landsins Ý 10 grˇ­urflokka. Vi­ skilgreiningu ■essara flokka var mi­a­ vi­ tvŠr mikilvŠgar forsendur: a­ unnt vŠri a­ nota g÷gnin til a­ greina ■essa flokka, og a­ flokkarnir endurspeglu­u uppskeru me­ tilliti til beitar. Upplřsingar um flokkana og a­fer­ir vi­ a­ greina myndirnar ver­ur a­ finna ß tenglum vinstra megin ß ■essari sÝ­u. Ůegar er loki­ frum■rˇun ß landgreiningu me­ a­sto­ t÷lvutŠkni og mi­a­ er vi­ a­ lokagreiningu ß nokkrum landshlutum lj˙ki um mi­jan vetur 2002.


    Jar­am÷rk
    Jar­am÷rkum hefur veri­ safna­ af m÷rgum a­ilum til ■essa. M.a. safna­i Rala jar­am÷rkum me­ markvissum hŠtti um margra ßra skei­ Ý tengslum vi­ grˇ­urkortager­. Ůß hafa sveitarfÚl÷g, b˙na­arsamb÷nd og fleiri a­ilar vÝ­a haft forg÷ngu um s÷fnun jar­amarka. Flest ■essara jar­amarka hafa veri­ fŠr­ inn Ý gagnagrunn Nytjalands. Ůß hafa starfsmenn verkefnisins unni­ a­ s÷fnun jar­amarka Ý samvinnu vi­ sveitastjˇrnir Ý m÷rgum sveitafÚl÷gum. Ůessi gagnas÷fnun hefur gengi­ a­ ˇskum og n˙ ■egar hafa landamerki um 3500 jar­a Ý ßb˙­ veri­ fŠr­ inn Ý gagnagrunninn.


    Notkun
    Mi­a­ er vi­ a­ allir bŠndur hafi grei­an a­gang a­ upplřsingum um jar­ir sÝnar sem ■eir geta nota­ til a­ mˇta landnřtingu. Ůß mun gagnagrunnurinn nřtast ß fj÷lm÷rgum svi­um svo sem vi­ skipulagsger­, ger­ landnřtingarߊtlana, vottun lands, jar­aumsřslu, skˇgrŠkt og landgrŠ­slu, m.a. Ý tengslum vi­ bindingu ß kolefni, umhverfisrannsˇknir o.fl. Stefnt er a­ ■vÝ a­ gagnagrunnurinn ver­i ÷llum a­gengilegur, a­ jar­abˇkin ver­i almannaeign.
    Nokkur sveitarfÚl÷g hafa ■egar fengi­ a­gang a­ gagnagrunninum vi­ skipulagsger­.